| Giá lúa, gạo tăng giữa ngày mùa: Lợi ít, lo nhiều! |
|
|
| 11/08/2007 | |
 Lâu nay cứ đến vụ thu hoạch, nhà nông lại khốn đốn vì điệp khúc “được mùa, mất giá”. Bảo đảm đầu ra hàng nông sản (chủ lực là lúa, gạo) với mức giá có lợi cho nông dân là một bài toán không dễ tìm ra lời giải đối với các ngành chức năng. Tuy nhiên, vào thời điểm này, khi vụ hè - thu của nông dân Nam Bộ vào kỳ thu hoạch rộ, thì giá lúa gạo lại đang tăng. Liệu đây có phải là một tín hiệu vui cho nhà nông?
Nguyên nhân tăng giá
Chị họ tôi là Phan Thị Phượng, rời quê Hà Tĩnh vào làm ăn ở huyện Thoại Sơn, An Giang hơn chục năm nay. Dù có trong tay gần 3ha ruộng, mỗi năm thu hoạch hàng chục tấn lúa, nhưng cuộc sống của gia đình chị vẫn không khá lên được, do giá lúa gạo quá thấp, sau khi trừ chi phí sản xuất còn lãi không nhiều. Bước vào vụ thu hoạch lúa hè - thu năm nay, chị cho biết: Giá lúa sau khi thu hoạch được các đầu mối đến thu mua tại chỗ với mức 3.000 đồng/kg, cao nhất trong vòng nhiều năm qua. Chị Phượng cho biết, năm nay các vụ lúa bị dịch rầy nâu và bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá hoành hành nên năng suất giảm hơn so với mọi năm. – “Năm nay lúa được giá nhưng sản lượng lúa của gia đình chỉ bằng 2/3 năm ngoái, do tôi đã chuyển gần một ha sang trồng màu” - Chị Phượng nói.
Hoàn cảnh của chị Phượng cũng là thực trạng chung của một bộ phận lớn người làm ruộng. Các doanh nghiệp thu mua lúa gạo thì gặp khó khăn vì khan hiếm nguồn hàng đáp ứng cho các hợp đồng xuất khẩu. Vụ đông - xuân vừa qua vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đạt sản lượng 9,2 triệu tấn. Vụ hè - thu tính đến thời điểm này toàn vùng đã thu hoạch được gần 6 triệu tấn. Theo tính toán của Viện Lúa ĐBSCL, tổng sản lượng vụ hè - thu của khu vực này vào khoảng 7 triệu tấn. Dự báo cả năm 2007 ĐBSCL đạt khoảng 18 triệu tấn, cả nước đạt khoảng 36 triệu tấn lúa. Nhìn vào biểu đồ tăng trưởng các lĩnh vực kinh tế trong nửa đầu năm 2007 thì ngành trồng trọt (chủ lực là lúa gạo) chỉ tăng được 1,1%, thấp nhất so với các lĩnh vực khác và thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Riêng vụ đông-xuân vừa qua giảm hơn một triệu tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng trưởng thấp, sản lượng thu hoạch giảm, nhu cầu tiêu dùng của thị trường nội địa tăng cao, khiến các doanh nghiệp thu mua lúa gạo để xuất khẩu luôn trong tình trạng “đói” nguồn cung. Năm 2007, chỉ tiêu xuất khẩu gạo của nước ta là 4,5 triệu tấn. Theo thống kê của Bộ Thương mại (cũ), đến cuối tháng 7-2007 tổng các hợp đồng xuất khẩu gạo đã ký, gần đạt mức chỉ tiêu của cả năm. Để đáp ứng nguồn hàng theo các hợp đồng đã ký, các doanh nghiệp phải bước vào cuộc cạnh tranh thu mua, đẩy giá gạo tăng lên. Giá gạo loại 5% tấm tại cảng TP Hồ Chí Minh hiện ở mức 305-307 USD/tấn. Loại gạo 25% tấm là 290 USD/tấn. So với hồi đầu năm, mức giá này đã tăng đến 30 USD/tấn, nhưng vẫn hút hàng.sản xuất nên theo dự đoán của chúng tôi, giá lúa gạo sẽ giữ được sự bình ổn”. – Tiến sĩ Trần Du Lịch nói. Tuy nhiên sự tăng giá lúa gạo do nguồn cung giảm, trong lúc nhu cầu nhập khẩu gạo của thế giới đang tăng mạnh đặt ra nhiều vấn đề cần phải tính toán. Chỉ số tăng trưởng của ngành trồng trọt 6 tháng đầu năm 2007 thấp là một nỗi lo của Chính phủ và các ngành chức năng. Sản lượng lúa giảm, không chỉ do nguyên nhân về dịch bệnh mà còn do diện tích canh tác lúa đang ngày càng bị thu hẹp-hệ quả của tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ và sự chuyển đổi ồ ạt diện tích trồng lúa sang nuôi trồng thủy sản và canh tác hoa màu. Xét về mặt hiệu quả kinh tế trước mắt thì rõ ràng trồng lúa không hiệu quả bằng nuôi tôm và canh tác hoa màu. Tuy nhiên, trên bình diện chung của nền kinh tế, sự thu hẹp nhanh chóng của diện tích trồng lúa sẽ làm cho cán cân tăng trưởng kinh tế bị chênh lệch, rất dễ dẫn đến nguy cơ thiếu gạo. Tại Diễn đàn kinh tế ĐBSCL tổ chức mới đây, GS.TS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường đại học An Giang, người có nhiều công trình nghiên cứu về phát triển nông nghiệp ở ĐBSCL đã cho rằng: Thế mạnh chủ lực, truyền thống của ĐBSCL là lúa gạo. Mọi kế sách, chiến lược phát triển kinh tế khu vực này đều phải dựa vào thế mạnh này. Việc phát triển các khu công nghiệp một cách tùy hứng và chuyển đổi cơ cấu kinh tế ồ ạt giữa các địa phương theo kiểu phản ứng dây chuyền, mạnh ai nấy làm, sẽ làm cho diện tích trồng lúa bị thu hẹp nhanh chóng, phá vỡ qui hoạch chung, dẫn đến ĐBSCL mất dần thế mạnh, phát triển thiếu định hướng.
Chuyện ở ĐBSCL cũng là thực trạng chung của nhiều địa phương trên cả nước. Như vậy, bên cạnh việc điều tiết mức xuất khẩu gạo (Chính phủ vừa có chỉ đạo yêu cầu các doanh nghiệp tạm ngưng ký kết hợp đồng xuất khẩu gạo), về lâu dài cần có những điều chỉnh căn cơ từ các địa phương để bảo đảm diện tích sản xuất lúa ổn định, nhằm nâng cao năng suất, sản lượng, đẩy chỉ số tăng trưởng kinh tế ở lĩnh vực sản xuất nông nghiệp lên cao theo chu trình của các ngành kinh tế khác. Lâu lắm rồi, nhà nông mới được hưởng cảm giác “thượng đế” khi các đầu mối thu mua đem phương tiện đến tận nhà “nài nỉ”. Theo Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Phó Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL, với nhu cầu thu mua lúa thành phẩm của các doanh nghiệp, hiệp hội lương thực hiện nay, nông dân đã không phải chịu cảnh tư thương thao túng, ép giá như những năm trước. Tuy nhiên trên thực tế, nguồn lúa gạo trong dân hiện không còn nhiều. Trao đổi với chúng tôi sáng 9-8, Tiến sĩ Trần Du Lịch, Viện trưởng Viện Kinh tế TP Hồ Chí Minh cho rằng: Bên cạnh nguyên nhân do nhu cầu thu mua lúa gạo để xuất khẩu tăng, việc giá lúa gạo tăng hiện nay là phép số cộng tất yếu từ việc giá chi phí cho sản xuất đều tăng, nhất là về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chi phí vận chuyển... Theo tính toán của Tiến sĩ Trần Du Lịch, mặc dù giá lúa gạo tăng nhưng tính chung thì nông dân vẫn chưa thực sự được hưởng lợi nhiều.
Những vấn đề đặt ra Dưới góc nhìn của Tiến sĩ Trần Du Lịch, sự tăng giá lúa gạo trong bối cảnh các mặt hàng khác đều tăng giá là qui luật tất yếu, mang lại niềm vui, nguồn lợi cho nhà nông. Sự tăng giá lúa gạo hiện nay chưa ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội, nhưng nếu cứ tiếp tục tăng đến một mức độ nào đó sẽ ảnh hưởng đến tình hình an ninh lương thực toàn quốc. “Trong chiến lược bình ổn giá cả thị trường thì nhóm mặt hàng lương thực, thực phẩm luôn được quan tâm hàng đầu vì nó tác động trực tiếp đến đời sống hàng ngày của mọi người dân. Từ ngày 8-8, Chính phủ áp dụng giảm thuế một số mặt hàng nhập khẩu liên quan đến |
| < Trước | Tiếp > |
|---|
.gif)
